Website by Intertext Boekproducties

middenzuil
testbannergp
balkboven
welkom1
Bio1
Biblio1
Contact1
Gasten1
Guy Prieels

Boekvoorstelling Zwarte bruiloft

 

Toespraak door Kurt Van Eeghem

 

Ik ben niet helemaal zeker maar de ik leef in de overtuiging dat ik Guy Prieels vandaag pas voor het eerst heb ontmoet. Er waren eerder deze maand enkele telefoontjes in verband met deze boekpresentatie maar daarvoor… nee, dit moet wel de eerste keer zijn.

Enkele weken geleden vroeg Guy Prieels mij via het onvolprezen internet om zijn nieuwste boek Zwarte bruiloft aan u voor te stellen. Ik heb ogenblikkelijk een mailtje teruggestuurd om die vraag met een fors ja te beantwoorden. En ik vertel u ook graag waarom.

Ik had namelijk alle eerdere boeken van hem met grote gretigheid gelezen, daarom aarzelde ik niet. Er was Duitsterlicht uit 1971 en daarna in 2008 en elk daaropvolgend jaar de romans: Berghen van Gout, Morituri en Roofliefde. Ik was al een fan, maar een heel stille fan van Guy Prieels. Te stil, ik besef het, ik had al veel eerder mijn waardering mogen uiten. En deze gelegenheid is een goed moment om er eindelijk vrank en vrij voor uit te komen. Ik was verdomme blij dat er een nieuw boek kwam, vorig jaar was er niets, ik vroeg me al af of hij misschien ziek was of zo. Was de pen uitgedroogd, was er te weinig aandacht omdat onverlaten hem die aandacht vergaten te geven. Dat kon toch niet waar zijn. Ik wou zo snel mogelijk dit boek lezen. En dat werd een ervaring die mijn al steile verwachtingen oversteeg.

Ik wist dat hij een scherpe en rake pen had, dat hij een verhaal perfect kon vertellen, dat hij een episch schrijver was die de lezer in een boek kan trekken om hem pas los te laten bij de allerlaatste zin. En ik besef maar al te goed hoe zeldzaam dat is!

Zwarte Bruiloft is veel meer dan een bevestiging van dat alles, Zwarte Bruiloft maakt van Guy Prieels nu ook een uitzonderlijk schrijver. Dit is zijn beste roman tot nu toe, de cuvée 2013 is op alle vlakken geslaagd.

Guy Prieels is een laatbloeier die eerst heel wat levens heeft moeten lijden vooraleer hij aan de romankunst begon. Er was dat vroege toneelstuk in de jaren 60, daarna werd hij kleinkunstenaar, nog later vastgoedhandelaar, dan weer marchand in kunst, het was blijkbaar allemaal nodig, er moest eerst geleefd worden, heftig en groots. Het residu van dat leven kun je in al zijn boeken traceren. De vele stielen komen telkens terug, Knokke is een biotoop die in elk boek opduikt en het bedrijven van de liefde wordt in elk boek ook buiten het echtelijk bed bedreven. Het zijn constanten. De boeken vormen samen een spiegel van Guy Prieels en omdat ik weet dat de fantasie de werkelijkheid moeilijk kan overtreffen zal het ook wel de blik vertolken waarmee hij al die jaren naar de maatschappij kijkt.

Over de inhoud van Zwarte Bruiloft doet Guy Prieels niet moeilijk, ze staat uiterst bondig samengevat op het achterplat. Ik lees het graag even voor!... Voilà, daarmee weet je alles, er zijn geen geheimen. Natuurlijk zorgt Guy Prieels voor pittige wendingen in deze vertelling en zijn er tientallen plots en tussenplots, dit is verdorie een ‘well made book’.

Maar het gaat niet om het verhaal an sich, het gaat om de woorden, de tekst, de wijze waarop dat verhaal tot de lezer komt. Zoals het Roger Raveel, de betreurde schilder van wie Guy Prieels geregeld een doek verkocht in zijn Knokse galerie, ook niet om het verhaal gaat maar om de verf, het palet en de manier waarop die op onze blik inwerkt.

Zo is dit boek een bedwelmende orgie van woorden waarbij Guy Prieels moeiteloos gebruik maakt van een breed en smakelijk palet. En toch wordt die woordenvloed meesterlijk beheerst en weet hij feilloos de grens van de overdaad te ontwijken. Er steekt massa’s wellust in dit boek. Maar de vitaliteit, het pure, viriele, broeierige schrijven wordt ook afgewisseld met ontroerende passages die het verlangen naar rust, naar het arcadische, naar het beschermende, het liefdevolle nest koestert.

Dit is vooral ook een boek waarin je niet ongestraft verdwijnt, zeker niet als je al enkele jaren op de teller hebt staan, want Zwarte Bruiloft kan uitermate confronterend zijn. Guy Prieels verstopt zich niet in nodeloze zever wanneer een onschuldig kind verwordt tot een Lolita. Hij gaat niet mompelen als incest en pedofilie in het verhaal opduiken. Hij is niet schutterig moraliserend bij de deportatie van een Joodse familie, bij de al te gemakkelijke stap naar de collaboratie, de hondse behandeling die die collaborateurs ondergaan bij de bevrijding of, en ik zet wat volgt niet zomaar in dit rijtje, de verloedering van ons landschap tijdens de gouden jaren vijftig en zestig. Dit is het lelijkste land ter wereld en wat we zelf doen, doen we zeker niet beter!

Zijn verdriet is oprecht, zijn blik registreert, zijn pen is precies. Prieels schildert onverdroten, hier met een forse kwast en daar met een fijn penseel alles wat nodig is om dat verhaal te vertellen.

Deze familiekroniek, geworteld in de van bloed doordrenkte grond van Vlaanderen, dan weer minzaam en dan weer hardvochtig, gedurig bemeesterd door Gods vertegenwoordigers op aarde, is een bedwelmende leeservaring.

Ik heb het niet precies nageteld maar er staan ook een triljoen orgasmes beschreven in Zwarte Bruiloft en ik moet toegeven, ze storen geen moment. Ook dat is zeldzaam, het is geen sinecure om seks in woorden te vatten. Ik heb al vaker luid lachend een boek opzij geschoven bij een stuntelige vrijscène of erger nog, een verder redelijk goed geschreven boek door de kamer gekeild omdat de seks weer eens slecht was. Sorry, maar Guy kent er wat van.

U weet dat er na een orgasme vaak, gelukkig niet altijd, een zekere tristesse ontstaat. Weemoed, argeloosheid die soms wordt verbonden met angst. Ook Zwarte Bruiloft is geen verhaal dat je na lezing gelukkig en zelfvoldaan terzijde legt. Na de laatste zin heb ik een dikke ‘godverdomme’ tegen de muren laten ketsen. Een forse vloek omdat ik een fors verhaal over het leven zelve had gelezen, omdat ik gesnoven had aan zo’n Vlaams nest dat ik maar al te goed ken. Ik heb zelf mijn knoestige jaren met alle onvolmaaktheden en verlangens in zo’n nest doorgebracht.

De familie Nevelsteen kent wellicht meer geheimen dan de familie Van Eeghem maar ik zag in dat boek ook mijn tante non passeren, ik zag enkele neven en nichten uit de nevelen opduiken, ik zag mijn kust en mijn polder, ik zag de lelijke verstedelijking oprukken in Arcadië. Ook ik heb mijn eerste verlangens gehad bij het zien van een meisje uit de straat, het dochtertje van de cafébaas, schamel volk maar zo geil als boter. Vele jaren later zag ik ze op een terras in Antwerpen. Ze verdiende de kost achter een raam.

Elke familie in dit lage land kraakt uit elkaar in vitaliteit en traagheid, in wellust en bigotterie.

De intense kracht waarmee Guy Prieels dit tafereel in een bruisende compositie heeft gegoten verdient veel meer aandacht en waardering als wat hem tot nu toe als schrijver werd toebedeeld. Met Zwarte Bruiloft heeft Guy Prieels een boek geschreven dat zijn plaats moet krijgen in onze literatuur en dat is behoorlijk bovenaan. Het is een episch, beeldrijk, boeiend, goed in elkaar gezet maar vooral met de juiste verf geschilderd boek. Het is een boek van een schrijver pur sang. Ouderwets, zeer zeker, et alors! Er bestaan geen ouderwetse of moderne boeken, een boek is alleen maar goed of slecht geschreven en Zwarte Bruiloft is verdomde goed geschreven.

Het was mij een eer om dit boek te presenteren. Een welgemeend bravo.

image005

Boekvoorstelling, NT Gent, 3 maart 2013

terug
fragment
image003
recensie

Zwarte bruiloft is opgenomen in de
selectie Literaire Lente 2013.
Klik
hier om alle titels te bekijken.

Welkom Reacties fragment fragment recensie recensie